Наурыздан соң қыс болса,
Мизамнан соң жаз болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттың өз заңдылығы бар екенін айтады. Наурыз келген соң қыс қайта оралмайды, дәл сол сияқты Мизамнан кейін жаз созылып тұрмайды. Астарлы мағынасы — әр мезгілдің, әр істің өз уақыты бар, уақыт өткен соң бұрынғы күйге қайта оралу қиын. Сондықтан адам өмірде де мезгілді, сәтті, мүмкіндікті дер кезінде бағалай білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «Наурыз» — көктемнің, жаңарудың белгісі. Ал «қыс» пен «жаз» жыл мезгілдерінің ауысуын ғана емес, өмірдің өзгермелілігін бейнелейді. «Мизам» — күзге бет бұрған шақ, жаздың шегі. Осы арқылы мақал табиғаттың бір сәтке де тоқтамайтын қозғалысын көрсетеді. Яғни тіршілікте кейінге қалдырылған іс пен уақытында пайдаланылмаған мүмкіндік қайта келмеуі мүмкін.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне уақытты бос өткізбеу, шешімді кешіктірмеу керек дегенде қолданылады. Мысалы, оқуына түсетін талапкер құжат тапсыру мерзімін өткізіп алса, кейін «енді бәрі қайтадан бұрынғыдай болады» деп үміттену орынсыз. Бұл сөз оған дер кезінде әрекет ету керегін еске салады.
Mızamnan soń jaz bolmas.