Нардан туған жампозға,
Арыса кере сала алмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал текті жерден шыққан, табиғатынан жүйрік, қабілеті зор адамды бірден әлсіретіп, басып тастау қиын екенін білдіреді. «Нардан туған жампоз» — мықты, асыл қасиет дарыған тұлға. Ал «арыса кере сала алмас» дегені — ол аздап шаршаса да, тез еңсе тіктеп, қайта күш жинайды деген астарлы ой. Яғни, шын қабілет пен қайсарлық уақытша қиындыққа мойымайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «нар» — күш пен төзімнің белгісі, ал «жампоз» — бәйгеге түсетін таңдаулы ат, яғни жүйріктік пен алғырлықтың бейнесі. Халық адамды атқа теңеу арқылы оның болмысын, қуатын, қайратын көрсеткен. Бұл жерде физикалық әлсіздік емес, рухани беріктік пен табиғи дарын алдыңғы қатарға шығады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал дарынды, мінезі мықты адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, оқуында қиындық көрсе де, кейін қайта көтеріліп, үздік нәтиже көрсеткен оқушыға осы сөз сай келеді. Мұндай адамды бір сәттік сәтсіздікпен бағалау дұрыс емес, себебі оның ішкі қуаты мен таланты оны қайта алға жетелейді.
Arysa kere sala almas.