Малдың жатар орны - жарым құрсақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы: малдың қонатын, тынығатын орны дұрыс болса, ол тоңбайды, шөлдемейді, аман сақталады. Астарлы мағынасы: кез келген тірліктің берекесі оның жай-күйіне, қамына, дұрыс ұйымдастырылуына байланысты. Яғни малды бағып-қағуда қораның, қоныстың, күтімнің орны бөлек. Егер малдың жататын жері жайсыз болса, ол әлсіреп, семірмей, күйі кетеді. Бұл сөз шаруаның ұқыптылық пен алдын ала қамдануды қажет ететінін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жатар орны» — тек қора емес, жалпы қорған, жайлылық, қауіпсіздік белгісі. «Жарым құрсақ» деген тіркес — тоғышарлық не аштық емес, ырыс-несібенің кемдігі, күйдің төмендігі туралы образды сөз. Халық малдың күйін адамның тұрмысымен салыстырып, жақсы орын мен дұрыс жағдайдың қадірін көрсеткен. Демек, күтім жоқ жерде береке де толық болмайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: жұмыс орнын, үйді, оқу ортасын дұрыс ұйымдастырмаса, нәтиже әлсірейді. Мысалы, үй жануарына жылы орын жасап, жем-шөбін уақытында берсе, ол сау әрі күтімді болады; ал салғырт қарасаң, тез жүдеп кетеді. Сол сияқты адам да тынығатын, жұмыс істейтін ортасын реттесе, ісі берекелі болады.