Малдан айырылсаң да, ақылдан айырылма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға ең үлкен байлық — мал-мүлік емес, ақыл екенін ескертеді. Малдан айырылу, дүние жоғалту, тұрмыстың тарылуы мүмкін, бірақ ақыл сақталса, адам қиындықтан жол табады, қайта тұрып кете алады. Астарлы мағынасы — байлық уақытша, ал парасат пен ойлы шешім өмір бойы тірек болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тек төрт түлік қана емес, жалпы дүние, дәулет, материалдық игілік деген ұғымды білдіреді. «Айырылу» сөзі адамның бір нәрседен қағылуын, шығынға ұшырауын аңғартады. Ал «ақыл» — дұрыс ойлау, сабыр, алысқа көз жіберу, қиын сәтте дұрыс таңдау жасау қабілеті. Мақал малды уақытша, ақылды мәңгілік құндылық ретінде қарсы қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қаржылық қиындыққа, жұмыс жоғалтуға не жоспар сәтсіздігіне тап болғанда жиі айтылады. Мысалы, бір адам бизнесінен шығын көрсе де, сабыр сақтап, жағдайды талдап, жаңа мамандық үйреніп қайта табыс таба алады. Сондайда жұрт оған: «Малдан айырылсаң да, ақылдан айырылма» деп кеңес береді. Бұл сөз адамды күйзеліске берілмеуге, ойлы қадам жасауға шақырады.