Мал жоқшысы - малшы,
Ұлпан жоқшысы - аңшы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: малдың қамын малшы, аңның жайын аңшы қарайды. Астарлы мағынасы: әр істің өз иесі, өз қамқоры болады; бір нәрсені қорғап, бағып-қағатын адам сол істі жақсы білуі керек. Қазақ түсінігінде мал – тіршілік көзі, ал оны бағу үшін еңбекқор, тәжірибелі, жауапты адам қажет. Сол сияқты аңшылық та әуестік емес, ептілік пен білімді талап ететін іс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «малшы» – малды бағып, жоғын түгендейтін адам. «Аңшы» – аңды қуған ғана емес, оның мінезін, жүрісін білетін шебер тұлға. «Жоқшысы» сөзі «қамқоршысы», «іздеушісі», «күзетушісі» деген мағынаны аңғартады. Яғни халық әр кәсіптің қадірін, әр істің өз маманы болатынын бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген салаға қатысты айтылады. Мысалы, компанияда құжаттың, есептің, жобаның өз жауапты маманы болмаса, жұмыс шашырап кетеді. Сондықтан әр істі өз маманына тапсыру керек деген ойды білдіреді.
Ulpan joqshysy - ańshy.