Мал жайған малдың жайылғанына тояды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы — мал еркін жайылып, тойынып, қарнын тойдырады. Астарлы мағынасы — кез келген нәрсе өз табиғатына сай еркіндік пен мүмкіндік алса, нәтижесі жақсы болады. Яғни тіршілік те, адам еңбегі де орнымен ұйымдастырылса, берекесі артады. Бұл сөз көбіне бір іске күштеп араласпай, жағдайын жасап берудің дұрыс екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «мал» — тек төрт түлік емес, жалпы тіршілік иесі, күнкөріс көзі. «Жайған» сөзі малды өріске шығарып, кеңдік беру мағынасын білдіреді. «Тояды» дегені — қанағат табу, ырысқа кенелу. Образ арқылы халық «еркіндік пен дұрыс күтім болған жерде несібе көбейеді» деген ойды көркем жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды шектей бермей, өз ісін өзіне сеніп тапсыру қажет екенін білдіреді. Мысалы, балаға үнемі ескерту жасай бермей, оған жауапкершілік берсең, ол өздігінен тәртіпке келеді. Сол сияқты қызметкерге де жұмысын дұрыс ұйымдастырып, еркіндік берсе, нәтиже сапалы болады.