"Мал қолда, жан ұяда" деген мақал қазақ халқында мал шаруашылығының маңыздылығын және отбасының, жанұяның құндылығын білдіреді.

Мақалдағы "мал" сөзінің қолданылуы адамдардың тұрмыстық қажеттіліктерін, әсіресе ауылдағы өмірде малдың шаруашылықтағы рөлін көрсетеді. Мал - азық-түлік, кіріс, тыныштық көзі. Яғни, малға қамқорлық жасау, оны күту - бұл адамның әл-ауқатын көтеруге да ықпал етеді.

"Жан ұяда" бөлімі отбасы, жақын адамдар, яғни жанұяның маңыздылығын білдіреді. Отбасы – адамның өміріндегі ең маңызды әлеуметтік орта, онда адам өзін қауіпсіз, сүйіспеншілікті сезініп, қолдау алады.

Осылайша, "Мал қолда, жан ұяда" деген мақалды түсінгенде, малдың және отбасының өмірдегі рөлі мен маңыздылығы жайлы ой айтуға болады. Адамның бақуатты, бақытты болуы үшін осы екі фактордың болуы қажет.