Әлің барда еңбек ет,
Еңкейгенде емерсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам жас кезінде, күші мен қуаты бар шағында еңбектену керек екенін айтады. Тура мағынасы — әлің жетіп тұрған кезде жұмыс істеп, тіршілікке қажет қамды ертерек жасау. Астарлы мағынасы — жастық пен денсаулықты бос өткізбе, ертең қартайғанда соның жемісін көресің деген ой. Еңбек еткен адам кейін қиналмайды, ал жалқаулықтың өтеуі ауыр болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «әлің барда» сөзі — адамның күш-қайраты, жігері, мүмкіндігі бар уақытты білдіреді. «Еңкейгенде емерсің» дегені — қартайғанда, әлсірегенде тірліктің рахатын көресің, яғни бүгінгі еңбектің жемісін ертең татисың деген бейнелі ой. Мұнда еңкею — кәрілік пен дәрменсіздіктің белгісі, ал ему — дайын жеміске, жеңіл тынысқа кенелу мағынасын береді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқуға, мамандық игеруге, ақша жинауға және денсаулықты күтуге қатысты жиі айтылады. Мысалы, студент жас кезінде тиянақты білім алып, тіл үйренсе, кейін жұмыс табуы да, мансап құруы да жеңіл болады. Яғни ерте еңбектену — болашақтағы сенімді тірек.
Eńkeıgende emersiń.