Қыздың қызылы қашса,
Жігіттің қызығы басылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз бен жігіттің жастық шағы, көркі мен көңіл көтерер шағы қатар өтетінін білдіреді. Тура мағынасында: қыздың ажары солса, жігіттің де сәні мен қызығы кемиді. Астарлы мағынасы: жастықтың қызығы, өмірдің сәні бір-бірімен байланысты, жастықтың өткінші екенін, адам көркі мен көңіл күйі уақыт өте өзгере беретінін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыздың қызылы» — қыздың жастық ажары, балғын сұлулығы, нұрлы бейнесі. «Қашса» сөзі сол сұлулықтың солуы, жастықтың кетуі дегенді меңзейді. «Жігіттің қызығы» — жігітке тән сергектік, құлшыныс, сән-салтанат, көңілді шақ. Яғни мақал екі жастың жарасымы мен өмірдің құбылмалы табиғатын бейнелі түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адам жастық шақтың қадірін біліп, уақытты бос өткізбеуге шақырғанда айтылады. Мысалы, біреу тек сыртқы сән-салтанатқа әуестеніп, өмірінің мәнін ойламаса, үлкендер: «Жастық қызық тез өтеді, оны пайдалы іспен өткіз» деп осы мақалдың мағынасын еске салады.
Jigittiń qyzyǵy basylady.