Қызды қартша сына,
Атты жігітше сына.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз бен атты бағалағанда асығыс шешім қабылдамауды ескертеді. Қызды сынағанда оның сыртқы ажарына емес, мінезіне, әдеп-инабатына, сабыры мен іс-әрекетіне қарау керек. Ал атты жігіт сынағандай, яғни жолда, жұмыста, қайрат пен төзімде тексеру қажет. Тура мағынасы — адам мен малды өзіне лайық өлшеммен бағалау. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің шын қасиеті сынақ үстінде ашылады, сондықтан төрелік те, таңдау да терең оймен жасалуы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қартша сына» дегені — тәжірибелі, байсалды, көп көрген адамның көзімен бағалау деген сөз. Қарт адам сыртқы көрініске алданбайды, түбіне үңіледі. Ал «жігітше сына» — атты ер азаматтай мінгіштікпен, жүріспен, төзіммен, қызметімен тексеру дегенді білдіреді. Яғни аттың нағыз қадірі — шабысы мен қайраты, қыздың шын көркі — әдебі мен адамгершілігі.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал адам таңдауда, жұмысқа алу кезінде, тіпті таныстық пен қарым-қатынаста да маңызды. Мысалы, бір адам жаңа қызметкерді тек әдемі сөйлегеніне қарап емес, жауапкершілігі мен ісіне қарап бағалайды. Сонда ғана шынайы сапа ашылады.
Atty jigitshe syna.