Қысыр қалған ешкіден лақтаған шыбыш артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: төл бермейтін қысыр ешкіден лақтап, ұрпақ әкелген шыбыштың қадірі жоғары. Астарлы мағынасы: пайдасы жоқ, нәтижесіз нәрседен гөрі, аз болса да өнімді, берекелі іс артық. Халық бұл арқылы «құр атақтан» емес, нақты жемістен, еңбектің қайтарымынан қуат іздеуді үйретеді. Бір істің сыртқы көрінісі емес, оның шын пайдасы бағалы екенін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қысыр қалған ешкі» — берекесіз, нәтижесіз, бос нәрсенің бейнесі. Ал «лақтаған шыбыш» — тіршілігі бар, өсіп-өнетін, өнім беретін жануардың символы. Екі образды салыстыру арқылы халық өмірдегі құр әуре мен шынайы пайданың айырмасын өте дәл көрсеткен. Бұл тек мал шаруашылығына ғана емес, жалпы тіршілікке қатысты терең ой.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбекте, бизнесте, оқуда жиі қолданылады. Мысалы, адам көп уақыты мен күшін бос сөйлесуге жұмсамай, нақты нәтиже беретін іске кіріссе, осы мақалдың мәні ашылады. Яғни аз болса да пайдалы іс — көп, бірақ бос әрекеттен артық.