Қысылсаң, жүгіңді жөңге сал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға қиындық туғанда сабыр сақтап, істі ретімен, ақылмен шешуді ескертеді. «Қысылсаң» дегені — таршылыққа, тығырыққа тірелген сәт; ал «жүгіңді жөңге сал» — ауыр шаруаны шашыратпай, тәртіпке келтір, қолдағыны дұрыс басқар деген ой. Яғни асығыс әрекетке емес, ойлы қимылға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жүк» — адамның мойнындағы міндет, жауапкершілік, тұрмыстық не рухани ауыртпалықтың бейнесі. «Жөңге салу» — жіпті түйіндеп, шашау шығармай жинау сияқты ұқыптылықты білдіреді. Осы образ арқылы халық қиын істің өзі реттелсе жеңілдейтінін аңғартады. Адам өмірдегі салмақты істерін жүйелесе, қиналу да азаяды.
Қазіргі өмірде
Бұл сөзді оқуда, жұмыста, отбасылық мәселеде қолдануға болады. Мысалы, студент емтиханға үлгермей, абдырап қалса, бәрін бірдей уайымдамай, пәндерді күнге бөліп, жоспар жасап шықса, жағдай оңаяды. Сонда мақалдың мәні айқын көрінеді: қысылғанда да сабырмен, тәртіппен әрекет ет.