Қысқы шілдеде ну сақта,
Жазғы шілдеде су сақта.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс кезінде отын мен азықты, ал жаздың аптап ыстығында су қорын алдын ала сақтап қою керек деген ой. Астарлы мағынасы — адам кез келген мезгіл мен жағдайға ерте қамданып, келер қиындықты алдын ала ойлауы тиіс. Яғни, күнделікті өмірде ұқыптылық, жоспарлау, үнемшілдік пен сақтық маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қысқы шілде» мен «жазғы шілде» — жылдың ең қатал, ең қолайсыз кезеңдерін білдіретін бейнелі тіркестер. «Ну сақтау» — отын, шөп, азық секілді қажет қорды жинау дегенді меңзейді. Ал «су сақтау» — шөл, ыстық, тапшылық кезде тіршілікке керекті нәрсені қадірлеуді көрсетеді. Мұнда табиғат құбылыстары адам өміріндегі жауапкершілікпен байланыстырылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал үй шаруасына да, жұмысқа да жарайды. Мысалы, қыста электр жарығы өшіп қалса, үйде шам, батарея, жылы киім дайын тұрғаны дұрыс; жазда ыстықта су, дәрі-дәрмек, салқындатқыш құралдарды алдын ала әзірлеу керек. Бұл — ертеңгі күнді ойлаған адамның ісі.
Jazǵy shildede sý saqta.