Қырсық қырық ағайынды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қырсық деген – бір жамандықтың артынан екінші жамандықтың еріп келуі, бір қиындықтың көбейіп, тізбектеліп кетуі. Мақал тура мағынасында қырсықтың саны қырық емес, астарлы түрде қиын істің бір ғана себеппен бітпей, ұлғайып, ушығып кететінін білдіреді. Яғни адам сақ болмаса, бір қателік көп мәселеге жол ашады. Бұл сөз көбіне сәтсіздікке, берекесі кеткен іске байланысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырық» саны нақты мөлшерді емес, көптікті, шексіздей көрінетін қиындықты меңзейді. «Ағайынды» сөзі қырсықтардың бір-біріне жақын, бір үйдің баласындай қатар келетінін бейнелейді. Осы арқылы халық жамандықтың жалғыз келмей, соңынан ілесіп, адамды әуре-сарсаңға салатынын әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жоспарсыздық, ұқыпсыздық салдарынан туатын қиындықтарды сипаттауда қолданылады. Мысалы, біреу құжаттарын уақытында тексермей, бір қатеден кейін бірнеше рет қайта тапсырып, әбігерге түссе, «Қырсық қырық ағайынды» деп айтуға болады. Мұндайда адам сабыр сақтап, мәселені рет-ретімен шешкені дұрыс.