Қырдағыға жаңбыр жауса,
Шыңдағыға қар жауар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қырда жаңбыр жауса, биіктегі шыңға қар түседі. Астарлы мағынасы: бір өңірде болған оқиғаның, өзгерістің не қуаныш-қайғының әр адамға әрқалай әсер ететінін білдіреді. Кейде біреуге жеңіл көрінген нәрсе екінші біреу үшін ауыр сынақ болуы мүмкін. Яғни, өмірдің жағдайы, адамның орны мен тағдыры әртүрлі болғандықтан, бір оқиғаға баға да түрлі болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыр» мен «шың» — бір кеңістіктегі екі түрлі биіктік. Қыр — төменірек, жылырақ жерді, ал шың — биік, суық, қаталдау ортаны бейнелейді. «Жаңбыр» мен «қар» табиғат құбылысы ғана емес, өмірдің әртүрлі салмағын көрсететін ишара. Осы арқылы мақал адам жағдайының тең еместігін, бір сөздің, бір істің, бір оқиғаның бәріне бірдей тимейтінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік жағдайда, жұмыс пен тұрмыста жиі қолданылады. Мысалы, біреуге шағын өсім қуаныш әкелсе, ал қарызы көп адамға сол сома жетпей қалуы мүмкін. Сол кезде «Қырдағыға жаңбыр жауса, шыңдағыға қар жауар» деп, әркімнің жағдайы әртүрлі екенін еске салады.
Shyńdaǵyǵa qar jaýar.