Күтімсіз мал өнбес,
Күйсіз көлік жүрмес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — малға күтім жасалмаса, ол көбеймейді, семірмейді, берекелі болмайды; ал көлікке күй, яғни дұрыс бап пен жанармай, назар болмаса, жүрмейді. Астарлы мағынасы — кез келген істің нәтижелі болуы үшін ұқыптылық, қамқорлық және үздіксіз еңбек керек. Қадағалау жоқ жерде береке де, табыс та ұзақ тұрмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы мал — тек төрт түлік қана емес, жалпы ырыс пен шаруаның бейнесі. Күтім — мейірім, жауапкершілік, жүйелі еңбек. Ал көлік — адамның өмірдегі ісі, жолы, қозғалысы, ал күй — соған қажет қуат пен жарамдылықты білдіреді. Яғни бір нәрсені іске қосу аз, оны ұстап тұру да маңызды деген ой айтылған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды үй шаруасында да, жұмыста да қолдануға болады. Мысалы, бір адам көлігінің майын уақтылы ауыстырмаса, күтпеген жерден бұзылады; дәл сол сияқты, оқуға не іске салғырт қараса, нәтиже шықпайды. Сондықтан табысқа жету үшін әр нәрсеге уақытылы көңіл бөлу керек.
Kúısiz kólik júrmes.