Күшігі жоқ ит жүгірмес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — күшігі жоқ иттің жүгірмейтіні, яғни оны алға жетелейтін, соңынан ілесетін тірегі жоқ деген ой. Астарлы мағынасы — адамда ынта, мақсат, себеп не қолдау болмаса, ісі жүрмейді, қимылы баяулайды. Кейде біреудің әрекетіне түрткі болатын нәрсе, жауапкершілік не мүдде керек екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — жалғыз адамның не әрекет иесінің бейнесі, ал «күшік» — соның қозғаушы күші, арқа сүйер себебі. Халық иттің күшігіне еріп, шапқылап жүретін мінезін өмірдегі құбылысқа теңеп отыр. Яғни сыртқы себеп болмаса, ішкі жігердің өзі де толық іске аспай қалуы мүмкін деген ишара бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, бизнесте немесе спортта жиі қолданылады. Мысалы, студенттің нақты мақсаты болмаса, ол сабақты жүйелі оқымайды, уақытын бос өткізеді. Ал мақсат, бақылау, қолдау болса, ісі алға басады. Сондықтан бұл мақал адамды өзіне түрткі табуға, жауапкершілікпен әрекет етуге үндейді.