Күңнің өз күңкілін,
Өзіне қимайсың ба?!
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің өз мінін, өз ішіндегі реніш пен қыңырлығын өзгеге артпай, алдымен өз бойынан ізде деген ой айтады. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да адам өзіне тән кемшілікті, артық сөзді, орынсыз наразылықты басқаға телімеуі керек. Яғни, өз мінезіңді өзің көріп, өзің түзет деген ескерту бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "күң" сөзі — төмен етекті, біреуге бағынышты адамның бейнесі. "Күңкіл" — іштегі наразылық, сыртқа шыққан реніш, ұсақ шағым. "Өзіне қимайсың ба?!" деген сұрақ арқылы адам өзіндегі жаман әдетті өзгеге жүктеуге ұялуы керектігі меңзеледі. Образ өте ащы да өткір: өз кемшілігін көрмей, өзгені кінәлайтын мінез сыналады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақалды ұжымда, отбасында немесе достар арасында біреу үнемі шағым айтып, бірақ өзінің қателігін мойындамай жүргенде қолдануға болады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер тапсырманы кешіктіріп, кінәні әріптесіне арта берсе, оған осы мақалдың мәнін еске салуға болады: алдымен өз әрекетін түзесін, содан кейін ғана өзгеден талап етсін.
Ózine qımaısyń ba?!