Күңнің қызы еркелесе,
Аспандағы жұлдызды әпер дер.
Құлдың ұлы еркелесе,
Ханның қызын әпер дер.
Aspandaǵy juldyzdy áper der.
Quldyń uly erkelese,
Hannyń qyzyn áper der.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам тым ерке, шолжың, орынсыз талапшыл болса, тойымсыздыққа салынып, қолда жоқты сұрайды деген ойды білдіреді. Тура мағынасында күңнің қызы да, құлдың ұлы да еркелеген сайын биік, қол жетпес нәрсені талап етеді. Астарлы мағынасы — кісінің тәрбиесі дұрыс болмаса, ол өз орнын білмей, шектен шығып кетеді. Халық мұнда мінез бен тәрбиеге үлкен мән берген.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аспандағы жұлдыз» — қол жетпейтін, мүмкін емес арманның белгісі. Ал «ханның қызы» — ең асыл, ең биік нәрсенің бейнесі. Күң мен құлдың баласын мысалға алу арқылы халық әлеуметтік төмен жағдайдағы адамның емес, керісінше, еркелік пен орынсыз қылықтың шегін көрсеткен. Яғни мәселе текте емес, тәрбие мен мінезде.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ерке, қанағатсыз, барға шүкір етпейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ата-анасы бәрін алып беріп үйреткен бала кейін әр нәрсеге разы болмай, ең қымбат телефонды, ең сәнді киімді ғана қалай беруді талап етеді. Сондай кезде үлкендер: «Күңнің қызы еркелесе, аспандағы жұлдызды әпер дер» деп ескерту айтады.