Күннің көзін балшықпен сылай алмайсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: күннің жарығын балшықпен жауып, өшіре алмайсың. Астарлы мағынасы: шындықты, ақиқатты, табиғи күшті немесе елге мәлім айқын нәрсені өтірікпен, жамандықпен, жасырын әрекетпен бүркей алмайсың. Ақиқат бәрібір көрінеді, өз орнын табады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы күннің көзі — шындықтың, жарықтың, айқындықтың белгісі. Ал балшық — өтірік, дақ, қара ниет, жаман әрекет сияқты ұғымдарды білдіреді. Балшықтың күнді жаба алмауы арқылы халық шындықтың қуаты өтіріктен әлдеқайда күшті екенін бейнелі түрде көрсетеді. Бұл — әділдік пен тазалықтың жеңісін танытатын нанымды образ.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жалған ақпаратқа, өсекке немесе әділетсіз жасыруға байланысты айтылады. Мысалы, бір адам өз қателігін өтірік сөзбен бүркемек болса, кейін бәрібір дәлел шығып, шындық ашылады. Сондай кезде «Күннің көзін балшықпен сылай алмайсың» деп, ақиқаттың ерте ме, кеш пе ашылатынын ескертеді.