Құмға сиген білінбес,
Қызға берген көрінбес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: құмға құйылған су көзге түспей тез сіңіп кетеді, ал қызға берілген мал-мүлік те ашық-шашық көрсетілмей, көбіне білдірілмей жұмсалады. Астарлы мағынасы: қыз балаға арналған жасау, сый, қалыңмал, дүние-мүлік елге жария етілмей, ың-шыңсыз берілетінін айтады. Сонымен бірге, кей істің сырт көзге байқалмайтынын, бірақ өз орнында маңызы зор болатынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құмға сіңу» — ізсіз жоғалу, көзге көрінбей кету бейнесі. Ал «қызға беру» — тұрмысқа қатысты жасалатын құпиялау, ұяңдық пен әдеп сақталған амалдың көрінісі. Құм мен сіңу тез арада білінбейтін істі бейнелесе, қызға берілген нәрсенің көрінбеуі қазақ салтындағы ықылас пен ибаны аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір нәрсенің сырт көзге байқалмай, үнсіз жүзеге асатынын айту үшін қолданылады. Мысалы, бір отбасы қызын ұзатқанда көп дүние-мүлкін жария қылмай, өзара келісіммен, салт бойынша дайындаса, осы мақал еске түседі. Ол ұяңдықты, әдепті және істің орнымен жасалуын білдіреді.
Qyzǵa bergen kórinbes.