Күлме досыңа, келер басыңа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды кекетуге, біреудің жағдайына мысқылмен қарауға тыйым салады. Қазір күліп тұрған нәрсе ертең өз басыңа келуі мүмкін деген ескерту бар. Астарлы мағынасы — өмірде бәрі ауыспалы, сондықтан өзгенің қателігіне не қиын жағдайына менсінбей қарау дұрыс емес. Адам кішіпейіл болып, басқаға жанашырлық танытса, өзі де ұяттан, өкініштен сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «досыңа» сөзі жақын адамды ғана емес, жалпы кез келген жанды білдіреді. «Күлме» дегені — мазақ қылма, менсінбе, төмендетпе деген ескерту. «Келер басыңа» тіркесі — сол жағдайдың тағдыр болып өзіңе де қайтуы мүмкін екенін меңзейді. Яғни халық сөзі адамға өзгені сынамас бұрын, өз орнын ойлауды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында немесе достар арасында біреудің сәтсіздігіне күліп, оны жариялап жіберген кезде өте орынды айтылады. Мысалы, бір әріптес қате жіберіп, бәрі күлсе, кейін дәл сондай қателік басқаның да басынан өтуі мүмкін. Сонда осы мақал еске түсіп, адамдарды сабырға, сыйластыққа шақырады.