Құлан қайда семірсе, сол жерге түгін төгеді,
Бұлт қайда төнсе, тамшысын сонда себеді,
Ел қайда қоныстанса, күлін сонда үйеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туған жер мен қоныстың адамның өміріндегі орнын терең білдіреді. Құлан қай жерде семірсе, сол жерді мекендеп, сол ортаға үйренеді; бұлт қайда төнсе, жаңбырын сол жерге жаудырады; ал ел қайда қоныстанса, өз тіршілігінің ізі мен берекесін сонда қалдырады. Астарлы мағынасы — адам да, қауым да өзіне жайлы, құтты мекенге бауыр басады, бір жерді тұрақ еткен соң оны тастамай, сол ортаны қастерлейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы құлан — еркіндікке жақын, дала тіршілігінің бейнесі. Оның семіруі — қоңды, құнарлы жерді табуы. Бұлт — береке мен ырыстың белгісі, ал тамшы — сол берекенің нұры. Елдің күлін сол жерге үйюі — халықтың бір қоныста тұрақтап, өмірін, қуанышы мен қайғысын, тұрмыс ізін сонда жинақтайтынын көрсетеді. Яғни әр бейне өз ортасымен тығыз байланысты.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамға өз туған жерін, өскен ортасын құрметтеуді еске салады. Мысалы, қалаға көшіп кеткен адам ауылындағы ата-анасына жиі барып, үйін, жерін ұмытпаса, мақалдың мәні орындалады. Ол тұрақтылықты, тамырды және туған мекенге адалдықты дәріптейді.
Bult qaıda tónse, tamshysyn sonda sebedi,
El qaıda qonystansa, kúlin sonda úıedi.