Құлақтан кірген суық сөз
көңілге барып мұз болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құлаққа кірген суық, яғни ауыр, дөрекі, жаман сөз адам жүрегіне бірден әсер етеді. Мұндай сөз сырттай ғана естіліп қоймай, көңілге тиіп, жанды жаралайды. Мақалдың астарлы мағынасы — сөздің қадірін білу, ойланбай сөйлемеу, бір ауыз сөзбен адамды қуантуға да, ренжітуге де болатынын ұқтыру.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құлақтан кірген» дегені — сөздің адамның санасына енуін білдіреді. «Суық сөз» — мейірімсіз, қатқыл, жанға бататын сөздің бейнесі. Ал «көңілге барып мұз болар» деген теңеу жаман сөздің жүректі тоңдырып, араға салқындық түсіретінін көрсетеді. Яғни сөз мұз сияқты қатырып, адам мен адам арасын алыстатады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі пікірде, жұмыстағы әңгімеде, отбасындағы сөйлесуде өте орынды. Мысалы, басшы қызметкеріне көптің көзінше қатты сөйлеп қойса, ол адамның ынтасы түсіп, көңілі қалады. Сондықтан бұл мақал бізді сыпайы, ойланып сөйлеуге шақырады.
kóńilge baryp muz bolar.