Күйлі малдан күйкі төл тумайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Күйлі малдан күйкі төл тумайды деген мақалдың тура мағынасы: тоқ, күтімі жақсы, семіз малдан әлсіз, шала-жансар төл тумайды. Астарлы мағынасы: қандай ортада өссе, ұрпақ та, нәтиже де соған сай болады. Яғни жақсы күтім, дұрыс жағдай, мол мүмкіндік бар жерде сапалы, ширақ, өміршең ұрпақ қалыптасады. Бұл тек малға ғана емес, адам тәрбиесіне де қатысты айтылған.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «күйлі мал» — ырысы бар, бағып-күтілген, жағдайы жасалған тіршілік иесі. Ал «күйкі төл» — әлсіз, шиқылдаған, шала өскен төлдің бейнесі. Халық осы қарапайым ауыл көрінісі арқылы күтім мен жағдайдың нәтижеге тікелей әсер ететінін ұқтырады. Образ өте нақты, сондықтан ойды тез жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бала тәрбиесінде, білімде, жұмыста жиі қолданылады. Мысалы, жақсы тамақтанған, уақтылы ұйықтайтын, көңіл бөлінген бала дені сау әрі зерек болып өседі. Сол сияқты, қолайлы орта жасалған ұжымнан да мықты маман, жақсы нәтиже шығады.
Қорытынды
Мақал адамға да, малға да жағдайдың маңызын еске салады: берілген қамқорлықтың жемісі де соған сай болады.