Көз көргенше ауыз батыр, сөйлеп қал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның көріп тұрған нәрсеге сенуі оңай, ал шын мәнінде білмей тұрып көп сөйлеу қауіпті екенін аңғартады. Тура мағынасында, көз өзіне анық көрінгенді ғана растайды, ал ауыз кейде асығып сөйлеп, артық уәде беріп қояды. Астарлы мағынасы — дәлелсіз сөзге ермеу, байыппен ойлап айту, көрмей тұрып кесіп-пішпеу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көз» — нақты көріп, шындықты танитын сенім белгісі. Ал «ауыз» — сөздің, пікірдің, уәденің символы. «Батыр» сөзі ауыздың бір сәтте алғыр, алдамшы, тіпті асығыс болып кететінін бейнелейді. Яғни тіл тез сөйлейді, бірақ шындықты тек көзбен көріп, ақылмен таразылау керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды әлеуметтік желідегі, жұмыс орнындағы немесе күнделікті әңгімедегі асығыс пікір айтуға байланысты қолдануға болады. Мысалы, біреу бір хабарды толық тексермей жатып бөліссе, кейін ол жалған болып шықса, оған осы мақал дәл келеді. Яғни әр сөзге жауапкершілікпен қарап, алдымен анықтап алған дұрыс.