Қотыр теке қора былғар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қотыр, яғни ауру теке өзіне тиесілі қораны былғап, таза ұстауға жарамайды деген ой. Астарлы мағынасы — мінезі нашар, кесірі тиетін адам жүрген жерін де, ортасын да бүлдіреді. Бір адамның жағымсыз қылығы бүкіл айналаға әсер етеді. Сондықтан мұндай жаннан сақ болып, оның ісіне ермеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қотыр теке» — мінезі бұзылған, жұғымсыз, кесірлі адамды білдіретін бейне. Ал «қора» — оның ортасы, отбасы, айналасы немесе жүрген жері. «Былғау» сөзі тек кірлету емес, рухани, әлеуметтік тәртіпті бұзу мағынасын да меңзейді. Осы арқылы халық жаман адам мен оның теріс ықпалының күшін өте ықшам, бірақ әсерлі түрде көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыс орнында, оқу орнында немесе отбасында ұдайы жанжал шығаратын адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер әріптестерін араздастырып, ортақ істі жиі бұзса, жұрт оның «қотыр теке» екенін айтып, одан сақтануды меңзейді. Мұнда негізгі сабақ — жақсы орта қалыптастыру үшін алдымен адамның өз мінезін түзеуі керек.