Көштің көркі түйе еді,
Шыңырауға қауға байлап бақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көштің сәні де, салмағы да түйе екенін білдіреді. Тура мағынасында көшіп-қону кезінде ауыр жүк пен ұзақ жолға төзетін мал — түйе. Астарлы мағынасында әр істің өз тірегі, өз салмағын көтеретін басты күші болады деген ой жатыр. Жұмыс та, тірлік те, жол да сенімді құралға, мықты адамға немесе дұрыс ұйымдасуға сүйенеді. Егер түйе болмаса, көштің ажары да, берекесі де кемиді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көш» — өмір жолы, тіршілік қозғалысы, ал «түйе» — төзім, сабыр, күш пен сенімділіктің бейнесі. «Шыңырау» — терең құдық, яғни қиын, ауыр жағдай. «Қауға байлап бақ» дегені — тіршіліктің көзін табу үшін еңбек етіп, тереңнен су тарту керек дегенді аңғартады. Демек, сыртқы сәннен гөрі, ішкі қуат пен пайдалы еңбек маңызды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал кез келген істің өз тірегі болатынын еске салады. Мысалы, шағын кәсіпте жақсы ғимараттан бұрын, сенімді қызметкер, дұрыс жоспар және тұрақты еңбек маңызды. Яғни істің көркін келтіретін — оның ауырын көтере алатын негізгі күш.
Shyńyraýǵa qaýǵa baılap baq.