Қорыққан ит үш күн үреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан ит қауіп сезгенде көп үреді, бірақ оның әрекеті ұзаққа созылмайды. Астарлы мағынасы: адам кейде шын батырлықтан емес, үрей мен әлсіздіктен көп сөйлеп, қатты айқайлап, қорқытып көрінгісі келеді. Мұндай қылықтың күші аз, ал нағыз сенімді адам сабырмен, ісімен сөйлейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — қорғансыздықты, мазасыздықты немесе дәлелсіз дүрлігуді білдіретін образ. «Үру» — бос даурығу, артық сөз, ашуға беріліп айқайлау сияқты мінезді меңзейді. «Үш күн» дегені — ұзаққа бармайтын, уақытша әсер ғана. Яғни қорқыныштан туған айқай көпке созылмайды, оның түбінде әл де, салмақ та жоқ.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал асыра сілтеп сөйлейтін, бірақ істің соңына жете алмайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу әлеуметтік желіде біреуді қатты сынап, қорқытып жазып, кейін үнсіз қалып қойса, жұрт «қорыққан ит үш күн үреді» деп бағалайды. Бұл мақал сабыр сақтап, бос айқайдан гөрі нақты әрекетке мән беру керек екенін ескертеді.