Көп сөздің азы жақсы,
Аз сөздің өзі жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп сөйлей бергеннен гөрі, орнымен әрі нақты сөйлеудің пайдалы екенін айтады. Тура мағынасында да, сөзді көпіртіп, ұзаққа созғаннан гөрі қысқа да нұсқа айтқан жақсы. Астарлы мағынасы — адамға артық сөзден сақ болып, ойды жинақы жеткізу, бос мақтан мен жел сөзге ұрынбау керек деген өнеге береді. Сөздің аз болуы — мүлде үндемеу емес, керісінше, мәнді, дәл, салмақты сөйлеу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "көп сөз" — шұбалаңқы, шашыраңқы, пайдасы аз әңгіме. Ал "аз сөз" — мазмұнды, нақты, әсерлі ой. Халық сөзді өлшеусіз төккенді емес, сүзгіден өткен, ой елегінен шыққан сөзді жоғары бағалайды. "Өзі жақсы" деуі де аз сөздің құндылығын күшейтіп, оның жалғыз өзі-ақ үлкен мағына сыйдыра алатынын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмыс жиналысында, сабақта, хат жазуда, әлеуметтік желіде өте орынды. Адам ойын анық айтып, уақытты үнемдесе, сөзі де өтімді болады. Мысалы, мұғалім оқушының жауабын тыңдап отырып: "Ұзақ сөйлеме, ойыңды қысқа да нақты айт" деуі осы мақалдың мәнімен үндеседі.
Az sózdiń ózi jaqsy.