Көп сөз - құлақ сарсытар бос сөз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көп сөйлей беру әрдайым пайдалы емес. Мағынасы жоқ, артық айтылған сөз адамды жалықтырады, тыңдаушыны мезі етеді. Бұл мақал ойсыз, бос әңгімеден гөрі, қысқа да нұсқа, салмақты сөздің қадірлі екенін түсіндіреді. Адам көп сөйлеп, бірақ нақты ой айтпаса, оның сөзі құлаққа да, көңілге де ауыр тиеді. Сондықтан сөйлегенде ойлап, қажет жерінде ғана сөйлеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «құлақ сарсытар» деген тіркес — ұзақ, жалықтырғыш, пайдасыз сөздің әсерін бейнелейді. Мұнда құлақ адамның тыңдау қабілетін, ал «сарсу» шаршау мен титықтауды білдіреді. «Бос сөз» — мазмұны жоқ, жел сөз, артық әңгіме. Яғни мақал сөзді алтынға теңеп, оның да салмағы мен шегі болатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жиналыс, сабақ, чат не әлеуметтік желідегі әңгімеде өте орынды. Мысалы, бір адам топтық чатта мәселені шешудің орнына ұзақ-сонар бос мәтін жаза берсе, басқалар оны оқуға да, түсінуге де қиналады. Сол кезде қысқа әрі нақты сөйлеген дұрыс екенін осы мақал еске салады.