Көп ақымақтың ағасы болғанша,
Бір ақылдының інісі бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақыл мен парасаттың көптіктен де, атақ-даңқтан да жоғары екенін білдіреді. Тура мағынасында: көп ақымақтың ішінде ағалық ету, яғни басшылық жасау оңай емес; ал бір ақылды адамның інісі болу — оның ақылын тыңдап, дұрыс жолмен жүру деген сөз. Астарлы мағынасы: адам өзін даналыққа, тәрбиеге, дұрыс кеңеске жақын ұстауы керек. Жанында аз болса да ақылды, ойлы адам болғаны — көп, бірақ шашыраңқы, ойсыз ортаның ішінде бедел иесі болғаннан әлдеқайда пайдалы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аға» мен «іні» — тек туыстық емес, өмірдегі орын мен қарым-қатынастың белгісі. «Аға» — жетекші, жол көрсетуші; «іні» — үйренуші, тыңдаушы. «Ақымақ» сөзі ойсыздықты, жеңілтектік пен теріс бағытты меңзейді. Ал «ақылды» — көреген, сабырлы, жөн сілтейтін тұлға. Мақал ақылды адамның соңында жүруді кемшілік емес, керісінше парасаттылық деп танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімде, жұмыста, орта таңдауда жиі қолданылады. Мысалы, жас маман тәжірибелі, салмақты әріптестің қасында жүрсе, тез өседі және қателігі азаяды. Яғни, дұрыс орта мен ақыл иесін таңдау — табыстың бір жолы.
Bir aqyldynyń inisi bol.