Көктің суын көптен аяма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көктен жауған суды, яғни табиғат сыйын халық көптен бөліп пайдаланудан тартынбасын деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — ортақ несібе мен молшылықты қызғанбай, көпшілікке жеткізу, жомарттық пен кең пейілді болу. Табиғаттан келген ырыс бір адамның ғана емес, елдің игілігі болуы керек деген өнеге жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көк» — аспан, тәңірдің, табиғаттың берекесі; «су» — өмір нәрі, ырыс пен игіліктің символы. «Көптен аяма» деген тіркес біреуге қимай, тарылтып ұстама, ортақ нәрсені бөліс дегенді меңзейді. Яғни, су секілді ортақ игілік те халық арасында тең бөлінсе, береке артады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ортақ ресурсты ұқыпты әрі әділ пайдалануға үндейді. Мысалы, ауылда жауын суын жинап, оны тек бір үй емес, бірнеше шаруаға ортақ пайдалану — осы мақалдың заманауи көрінісі. Сондай-ақ білім, тәжірибе, мүмкіндік сияқты игіліктерді де көппен бөлісудің қажет екенін еске салады.