Көк ит көп итті жеңбес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көк ит көп итті жеңбес» деген мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы — бірлік жоқ жерде дара адамның күші көпке қарсы келмейді. Мұнда «көк ит» жеке, айрықша не қыңыр, өз бетінше жүрген біреуді білдірсе, «көп ит» — топ, көпшілік, ұйымшыл күш. Яғни жалғыз адам қанша мықты болса да, егер көпшілік біріксе, оған төтеп беру қиын.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ит» образы мінезі қатты, тік, кейде өзімшіл әрекетті аңғартады. «Көк» сөзі қазақ тілінде кейде оқшау, ерсі, көнбейтін деген реңк береді. Ал «көп ит» — көптің күші, жиналған топтың басымдығы. Осы арқылы халық көпшілік келісімінің, ұйымшылдықтың жеке күштен басым екенін бейнелеп айтқан.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де ұжыммен жұмыс істегенде, бірлік сақталмаса, жеке пікірдің нәтижесі әлсіз болатынын ескертеді. Мысалы, сыныптағы бірнеше оқушы ортақ жобаға бірігіп кіріссе, ал біреу ғана өз бетінше әрекет етсе, нәтижеде топтық жұмыс басым түседі. Сондықтан бұл сөз адамдарды келісімге, ортақ мақсатқа жұмылуға шақырады.