Қой семізі - қойшыдан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қойдың семіз, күйлі болуы ең алдымен оны баққан қойшыға байланысты. Яғни малдың жағдайы қожайынның не бақташының ұқыптылығына, еңбекқорлығына, біліміне, жауапкершілігіне тәуелді. Астарлы мағынасы — кез келген істің нәтижесі оны атқарған адамның шеберлігі мен тиянақтылығынан көрінеді. Жақсы басшы, адал еңбек, дұрыс күтім болса, нәтиже де жақсы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — жалпы береке мен шаруаның нышаны, ал «қойшы» — сол берекені сақтап, өсіретін адам бейнесі. «Семіздік» тек малдың дене күйі емес, шаруаның түзулігі, тірліктің берекесі дегенді білдіреді. Бұл образ арқылы халық «нәтиже өзінен-өзі келмейді, оны адам жасайды» деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Оны жұмыс, оқу, бизнес, тіпті отбасы тәрбиесіне қатысты қолдануға болады. Мысалы, сыныптың үлгерімі мұғалімнің еңбегіне, әдісіне және оқушыларға берген бағыт-бағдарына көп байланысты. Яғни жақсы нәтиже үшін тек мүмкіндік емес, дұрыс басшылық пен ұқыпты еңбек қажет.