Қисық ағаштың бұтағы да қисық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның не заттың түпкі қасиеті мен бастапқы кемшілігі көбіне оның кейінгі көрінісінен де байқалатынын білдіреді. Тура мағынада, қисайып өскен ағаштың бұтағы да түзу болмайды. Астарлы мағынада, тәрбиесі кем, мінезі бұрыс, бойында жаман әдеті бар адамнан да сондай қылықтар жиі шығады. Яғни, адамның негізі дұрыс болмаса, оның ісі мен сөзі де соған сай болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "қисық ағаш" — мінезі, тәрбиесі немесе болмысы кемшін адамға ұқсатылған бейне. "Бұтағы да қисық" дегені — сол адамның айналасындағы іс-әрекеті, сөзі, ұрпағы не тәрбиелеген ортасы да сол кемшілікті қайталауы мүмкін деген ойды меңзейді. Табиғаттағы ағаштың қалпы арқылы адам болмысы салыстырылып, ой өте анық жеткізілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал баланың тәрбиесіне, адамның мінез қалыптастыруына қатысты жиі айтылады. Мысалы, егер бір үйде үнемі өтірік, дөрекілік, жауапсыздық болса, онда сол ортада өскен бала да сондай әдетке бейім болуы мүмкін. Сондықтан мақал адамды өзін түзетуге, тәрбиені ерте бастан дұрыс беруге үндейді.