Кірді сумен жуады, суды немен жуады?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кірді сумен жуамыз, ал судың өзін немен тазартуға болады деген сұрақ. Астарлы мағынасы — кейбір нәрсенің шегі, өлшемі жоқ, бәрінің алдында бірдей құрал жүре бермейді. Ол әсіресе адам мінезі, ойы, сөзi немесе істің тазалығы туралы ой салады: кірді кетіру оңай, ал ең таза, ең бастапқы нәрсені тазарту қиын.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кір» — адамның бойындағы ластық, кемшілік, жаман әдет сияқты ұғымдардың бейнесі. «Су» — тазалықтың, тазартудың символы. Ал «суды немен жуады?» деген сұрақ өмірдегі кейбір мәселенің түбіне жету оңай еместігін аңғартады. Яғни, сыртқы кірді кетірумен шектелмей, ішкі тазалықты да сақтау керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні «бәрін бір тәсілмен шешуге болмайды» деген мағынада қолданылады. Мысалы, бір адам қайта-қайта қателесіп, өтірік айта берсе, жай ғана ескерту жеткіліксіз болуы мүмкін; оған тәрбие, жауапкершілік, орта керек. Сондайда «Кірді сумен жуады, суды немен жуады?» деп, мәселенің түп-тамырына үңілу қажет екенін еске салады.