Кейде сөз де буылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кей сәтте адамның айтары болса да, ішкі күйі, қысылу, ренжу не таңдану салдарынан сөзін жеткізе алмай қалатынын білдіреді. Тура мағынада — сөздің буылуы, яғни тілдің күрмелуі. Астарлы мағынада — ауыр жағдай, тосын оқиға, ұят, қорқыныш немесе қатты толқу адамды мүлде үндетпей тастауы мүмкін деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сөз» — адамның ойы мен пікірінің көрінісі. «Буылады» деген сөз тілдің байланып, еркін шықпай қалуын бейнелейді. Халық бұл арқылы сөздің де тірі құбылыс сияқты тосылып, жол таба алмай қалатынын әсерлі суреттейді. Образ адамның көңіл күйі мен ішкі қысымының сөйлеуге қалай әсер ететінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі өмірде қатты қуанып, шошып, немесе қысылып қалған сәттерді сипаттауға қолданылады. Мысалы, көпшілік алдында баяндама жасап тұрған адам кенет сұраққа жауап бере алмай, біразға дейін үндемей қалса, «кейде сөз де буылады» деуге болады. Бұл — әркімнің де толқу үстінде тосылатынын түсіндіретін жұмсақ, табиғи тіркес.