Кедей елдің көшбасшысы көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тұрмысы төмен, жағдайы әлсіз елде басшылыққа ұмтылатын, сөзін өткізіп, өзін көрсеткісі келетін адам көп болады деген ой. Астарлы мағынасы — кедейлік пен таршылық кезінде жұрт арасында беделге, билікке, жетекшілікке талас күшейеді. Мұндайда әркім өз пікірін жоғары қойып, ортақ іске бастайтын нағыз қабілетті, жауапты адам аз болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
«Кедей ел» деген тіркес тек жоқшылықты емес, ұйымшылдық әлсіреген, мүмкіндігі шектеулі ортаны да аңғартады. Ал «көшбасшы көп» дегені — бір ауылда, бір ортада бәрі ақыл айтқыш, бәрі бастық болғысы келетін жағдайдың бейнесі. Мұнда «көшбасшы» сөзі нақты басқарушы ғана емес, өз дегенін зорлап жүргізгісі келетін адамды да меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ұйым ішінде тәртіп азайып, әркім өз бетінше шешім шығара берген кезде айтуға болады. Мысалы, шағын мекемеде жиналыста бәрі бір-бірінің сөзін бөлiп, нақты істі бір адамға жүктемесе, жұмыс жүрмей қалады. Сондайда «Кедей елдің көшбасшысы көп» деп, көп ақылдың емес, ортақ келісім мен жауапкершіліктің қажет екенін еске салады.