Қаз ұшса, көлді үйрек иеленеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қаздар бір көлден ұшып кеткенде, сол көлді үйрек иеленеді. Астарлы мағынасы — бір ортада жетекші не мықты тұлға кетсе, оның орнын өзгелер басады. Яғни, бос қалған орын ұзақ жатпайды, мүмкіндік кеткен адамнан басқаға ауысады. Мақал адамға өз орнын, беделін, еңбегін сақтай білу керегін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қаз — салмақты, беделді, айбарлы бейне. Үйрек — бейімделгіш, тез икемделетін, жағдайды пайдалана білетін образ. Көл — орта, қызмет, орын немесе мүмкіндік символы. Қаздың ұшуы — бір істен, бір қызметтен, бір ықпалдан кету. Үйректің иеленуі — сол бос кеңістікті тез толтыру. Бұл табиғаттағы құбылыс арқылы өмір заңын анық көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс, оқу, ұйым ішіндегі орынға қатысты жиі қолданылады. Мысалы, бір мекемедегі тәжірибелі басшы ауысса, оның орнына жаңа адам келіп, сол қызметті жалғастырады. Яғни, мүмкіндік барда жауапкершілікпен еңбек ету керек, өйткені бос орын әрқашан біреуге бұйырады.