Қасқыр да қастық қылмайды жолдасына.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың өзі де өз жолдасына, яғни бірге жүрген серігіне, әдейі қастық жасамайды деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — жаратылысы қатал, тағы саналған жануардың өзі серігін сатпайтын болса, адам баласы да досына, жолдасына опасыздық жасамауы керек. Демек, сенімге берік болу, серікті қадірлеу, жолдастықты бұзбау — үлкен адамдық қасиет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қасқыр» — қаталдықтың, түз тағысының бейнесі. Ал «жолдасы» — бірге жүрген серік, дос, сапарлас адам. Қасқырдың қастық қылмауы арқылы халық жолдастықтың табиғи заңын көрсетеді: тіпті тағы аңның өзі өз тобын қорғайды, ал адам одан да биік тұрып, адалдық танытуы тиіс. Бұл жерде қасқыр жағымсыз образ ретінде емес, адал серіктіктің мысалы ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні достықта, ұжымда, жұмыста немесе сапарлас адамдар арасында сенімді сақтауға қатысты айтылады. Мысалы, екі әріптес ортақ істі бірге бастап, біреуі екіншісін қиын сәтте тастап кетпесе, «қасқыр да қастық қылмайды жолдасына» деп, адалдық пен берік серікті мадақтауға болады.