Қасқадан ала аяқ туады,
Қотырдан - қыршаңқы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мінезі мен тұқым қуалаған қасиетке ишара етеді. Тура мағынасында «қасқа» дегені сыртқы бітімі бөлек, ал «ала аяқ» соған сай келмейтін әлсіз не мінезсіз төлді меңзейді; «қотырдан қыршаңқы» дегені де бір кемшілігі бар малдан тағы бір кемшін, жұтаң белгі тууы мүмкін деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — табиғатынан не ортасынан мін алған нәрседен жақсы, көркем, толыққанды нәтиже күту қиын; адамның да өнегесіз, мінезі шолақ ортасында өскен ұрпаққа сол әсер жұғады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы қасқа, ала аяқ, қотыр, қыршаңқы сияқты сөздер — малдың сыртқы кемшілігін суреттейтін нақты образдар. Халық сол арқылы адам мінезіндегі шалағайлықты, туа біткен не қалыптасқан осалдықты бейнелі түрде жеткізеді. Мұндағы салыстыру қатал естіледі, бірақ мақсаты — кемшіліктің жалғасатынын ескерту.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тәрбиесіз орта, жауапсыз әрекет немесе нашар үлгі жақсы нәтиже бермейтінін білдіру үшін айтылады. Мысалы, балаға үнемі өтірік айтып, дөрекілік көрсеткен ортада өскен жасөспірімнің мінезі де солай бұзылуы мүмкін. Сондықтан адам өз ортасын да, тәрбиесін де дұрыс таңдауы керек.
Qotyrdan - qyrshańqy.