Қасапшыға жолықсаң,
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әркім өз кәсібіне, өз көрген пайдасына қарай сөйлейтінін білдіреді. Қасапшы малды сойып, етін сатып күн көреді, сондықтан ол әңгімені де сол тұрғыдан айтады. Сиыршы сүт сауып, қаймақ алып, соның берекесін көреді, сондықтан ол да өз ісінің жақсы жағын көбірек сөз етеді. Астарлы мағынасы — адамды бір ғана сөзінен немесе өз мүддесінен толық тану қиын, өйткені көп жағдайда әркім өзіне таныс, өзіне тиімді нәрсені дәріптейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қасапшы мен сиыршы — жай ғана кәсіп иелері емес, өмірді әр қырынан көретін адамдардың бейнесі. «Сойғаны мен сатқанын» деу — табыс пен пайдаға жақын ойлау, ал «шелегіндегі қаймақ» — еңбектің берекесін, қолдағы үлесті көрсету. Яғни мақал бір кәсіпті екінші кәсіппен салыстыра отырып, адамның танымы өз тәжірибесіне тәуелді екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал адамдардың мамандығына, қызметіне немесе жеке мүддесіне қарай пікір айтуын түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, біреу интернет дүкен иесін тек онлайн сауданың пайдасын айтып мақтаса, екіншісі тек жалдамалы жұмыстың тұрақтылығын дәріптеуі мүмкін. Сонда бұл мақал олардың әрқайсысы өз көргенін айтып тұрғанын еске салады.
Soıǵany men satqanyn aıtady.
Sıyrshyǵa jolyqsań,
Shelegindegi qaımaǵyn aıtady.