Қайыршыға қайыршы ермейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір қайыршы екіншісіне еріп жүрмейді, өйткені екеуінің де қолында ештеңе жоқ. Астарлы мағынасы: мұқтаж, әлсіз, мүмкіндігі шектеулі адам басқа бір сондай хәлдегі адамға тірек бола алмайды. Яғни қолында күші, байлығы, ықпалы жоқ жаннан үлкен демеу, пайда күту орынсыз. Мақал адамды өз жағдайын дұрыс бағалауға, біреуден емес, алдымен өз еңбегінен жол табуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қайыршы» — тек садақа сұраған адам емес, жалпы дәрменсіздік пен жоқшылықтың бейнесі. «Еру» сөзі біреуге сеніп ілесу, сүйену мағынасын береді. Демек, бұл тіркес әлсіздің әлсізге тірек бола алмайтынын образ арқылы көрсетеді. Халық мұнда жалған үмітті, пайдасыз аралас-құраластықты да астарлап сынайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адам ресурсы жоқ, тәжірибесі аз, уәдесі бос кісіге толық сенбеу керек деген ойда қолданылады. Мысалы, екі дос та тұрақты жұмысы жоқ болып, біреуі екіншісіне бизнес бастауға кеңес берсе, «Қайыршыға қайыршы ермейді» деп, алдымен нақты мүмкіндік пен жауапкершілік қажет екенін ескертуге болады.