Қаһарлы сөз қамал бұзады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қаһарлы, яғни қатты ашумен, ызамен айтылған сөздің күші өте зор деген мағынаны білдіреді. Мұндай сөз кейде адамды тоқтатып, қарсы жақтың көңілін түсіріп, тіпті берік көрінген ойды да бұза алады. Астарлы мағынасы — сөздің салмағын білу, орынсыз ашуға ермеу, өйткені ащы тіл мен қатқыл үн кейде мықты қабырғадан да өтеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сөз» — тек сөйлеу емес, адамның ішкі күйі мен ықпалын танытатын құрал. «Қаһарлы сөз» — ашу мен тік мінездің тілі. Ал «қамал» — берік қорған, қиын бұзылатын тосқауылдың бейнесі. Яғни халық сөздің қуатын қамалға теңеп, қатты айтылған бір ауыз сөз кейде үлкен кедергіні де шайқалтатынын көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте өзекті. Мысалы, отбасында не жұмыста ашумен айтылған ауыр сөз адам арасындағы сенімді бір сәтте бұзуы мүмкін. Сондықтан дау кезінде сабыр сақтап, сөзді байыппен айту қажет. Бір ренжіген қызметкерге бастықтың қатқыл сөзі оның ынтасын түсіріп, қарым-қатынасты қиындатуы мүмкін.