Кәрі түйе тартыншақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кәрі түйе көп жүріп, талай жолдың, талай ауыр жүктің дәмін татқан мал. Сондықтан ол алда не күтіп тұрғанын сезетіндей, асықпайды, қадам басар алдында ойланады. Мақалдың тура мағынасы — жасы келген түйенің жүрісі баяу, сақ келетіні. Астарлы мағынасы — тәжірибесі мол, өмір көрген адам көп нәрсеге бірден ұмтылмай, таразылап, байыппен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кәрі түйе» — жасы үлкен, көпті көрген, сабырлы адамға меңзеу. «Тартыншақ» сөзі қорқақтықты ғана емес, сақтықты, аңдап басуды да білдіреді. Қазақ танымында түйе — төзім мен салмақтың нышаны. Сондықтан кәрі түйенің тартыншақтығы әлсіздік емес, көрегендік пен сақ ойлылықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал шешім қабылдағанда асықпай, салмақпен ойлану керек екенін еске салады. Мысалы, жұмыста жаңа жоба бастар алдында тәжірибелі қызметкер тәуекелді алдын ала бағалап, қателіктің алдын алады. Сонда оның «тартыншақтығы» қорқу емес, жауапкершілік болып шығады.