Иттің иесі болса, бөрінің тәңірі бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, иттің қожайыны бар, ал бөрінің, яғни қасқырдың, өзінен жоғары күшке сүйенетіні айтылады. Астарлы мағынасы — әркімнің өз тірегі, қорғаны, дем беретін қуаты болады; сондықтан әлсізді де, мықтыны да жаратылыс пен тағдырдың таразысы реттеп тұрады. Сонымен бірге, адам өзін тым үстем көрмей, сақ, сабырлы болуы керек деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ит — адамға жақын, үйге бағынған жануардың бейнесі. Ол иесіне тәуелді, бағынышты өмірді білдіреді. Бөрі — еркін, айбатты, табиғаты қатал жыртқыштың символы. Ал «тәңірі бар» деуі бөрінің де шегін белгілейтін, оны тежейтін күш бар екенін меңзейді. Яғни, күш пен билік қанша зор көрінсе де, бәрінің өлшемі, тоқтамы болады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне біреуді менсінбей, өз күшіне тым сеніп кеткен адамға ескерту ретінде айтылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер өзін бәрінен жоғары ұстап, басқаларды төмен көрсе, тәжірибелі адам оған осы мақалмен «әркімнің өз шамасы бар, шектен аспа» деген ойды жеткізеді. Мұнда тәкаппарлықтан сақтану, кішіпейіл болу тәрбиесі жатыр.