Ит те бойдағында керіледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ит те бойдағында керіледі» деген мақалдың тура мағынасы — еркін жүрген, мойнына жауапкершілік артылмаған иттің ештеңеге тәуелсіз, емін-еркін керілуі. Астарлы мағынасы — адамның да басы бос кезде, уайым-қайғысы, отбасы мен міндеті аз болған шақта өзін жеңіл, еркін сезінуі. Яғни бойдақтықта еркіндік көп болғанымен, ол жауапкершіліктің аздығымен, тұрмыстық салмақтың жеңілдігімен байланысты.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ит» — қарапайым тіршілік иесі арқылы берілген бейне. Халық оны адам мінезін астарлап айту үшін қолданған. «Керілу» — мастанып не кербезденіп жүру ғана емес, өз еркі өзінде болып, кең тыныстау күйін білдіреді. Бұл жерде иттің қалпы адам өміріндегі бойдақ шақтың еркіндігін бейнелейді. Бірақ мақалдың астарында осы еркіндік мәңгі емес, кейін адам өмірінде парыз, отбасы, жауапкершілік артылатыны да сезіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне бойдақ жігіттің немесе жалғыз жүрген адамның тіршілігіне байланысты айтылады. Мысалы, үйленбей жүрген адам өз ақшасын да, уақытын да өз қалауынша жұмсап, еркін саяхаттап жүрсе, үлкендер әзіл аралас: «Ит те бойдағында керіледі» деп қояды. Бұл сөз адамның бойдақ кезде еркіндеу болатынын, бірақ өмірдің кейін тәртіп пен жауапкершілік талап ететінін еске салады.