Іштен шыққан жыланның
Ирендеуінің жақсысы-ай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өз ішінен шыққан, өз ортасынан өскен зиянның сыртқы дұшпаннан да қауіпті болатынын аңғартады. Тура мағынасында жыланның ирендеп, бұраң қағуы айтылса, астарлы мағынада жақыннан шыққан опасыздық, ішкі алауыздық, өз адамынан келген қиянат меңзеледі. Халық мұнда жаудың сыртта емес, кейде іште де болатынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жылан» — опасыздықтың, зұлымдықтың бейнесі. «Іштен шыққан» дегені — өз ортаңнан, өз ел-жұртыңнан, өз туысыңнан не танысыңнан шыққан адам. Ал «ирендеуі» жыланның сырттай сұлу, бірақ қауіпті қимылын елестетеді. Яғни сырт көзге бірқалыпты көрінгенмен, ішінде арам пиғыл жатуы мүмкін екенін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қызметте, отбасында не достық қарым-қатынаста сақ болу керегін ескертеді. Мысалы, бір ұжымда өз әріптесі ішкі құпияны сыртқа шығарып, сенімге қиянат жасаса, осы мақал дәл келеді. Мұндайда адам сырттан ғана емес, өз ортасынан да келген қауіпке мән беріп, сенім мен сақтықты қатар ұстауы керек.
Irendeýiniń jaqsysy-aı.