Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдіреді. Тура мағынасында, етік тар болса, адам жүре алмай, қиналады. Астарлы мағынасында, адамның өз жағдайы, тіршілігі, ортасы немесе ішкі жай-күйі қолайсыз болса, сырттағы молшылық пен кеңдік қуаныш әкелмейді. Яғни, бар нәрсенің қадірі оны пайдалана алғанда ғана білінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «етік» — адамның тіршілігі мен өмірдегі жағдайын бейнелейтін образ. «Тар етік» — тарлық, қысым, ыңғайсыздық, қиындық белгісі. Ал «бұл дүниенің кеңдігі» — өмірдегі барлық мүмкіндік, байлық, кеңшілік, молшылық деген ұғым. Мақал адамға сыртқы кеңдік емес, өзіне сай жарасым мен қолайлылық маңызды екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға жағдайы келмейтін нәрсеге қызықпау, өз мүмкіндігіне сай шешім қабылдау керек деген ойды білдіреді. Мысалы, адам өзіне тым ауыр несие алып, ай сайын қиналса, үлкен үйдің немесе қымбат заттың «кеңдігі» пайда бермейді. Ең бастысы — өмірдің өзіңе лайық, жеңіл әрі жайлы болғаны.
Bul dúnıeniń keńdiginen ne paıda?